Danique Kwakman
    Danique Kwakman
    Terug naar hormonen en cyclus

    PCOS (PMOS)

    Een cyclus die maandenlang wegblijft of super onregelmatig is, acne op je kaaklijn die maar niet weggaat, haartjes op plekken waar je ze liever niet had en misschien haaruitval op je hoofd. Dat combinatiepakket herken je misschien wel en de weg naar een diagnose was voor veel vrouwen een lang verhaal van "het zit tussen je oren" of "neem toch gewoon de pil".

    PCOS, of PMOS zoals het tegenwoordig ook wel wordt genoemd, is een van de meest voorkomende hormonale aandoeningen bij vrouwen en tegelijkertijd één van de minst goed uitgelegde. Het gaat niet alleen om je cyclus, maar vaak ook om insuline, bloedsuiker, gewicht en op termijn kinderwens. Die puzzel is voor iedere vrouw met PCOS anders.

    Ik heb zelf PCOS en weet hoe het is om jarenlang te zoeken naar antwoorden. Die ervaring, samen met mijn kennis als orthomoleculair hormoon- en darmtherapeut en mijn achtergrond als voormalig verpleegkundige, gebruik ik om met de CIRCLE-methode naar jouw specifieke vorm van PCOS te kijken.

    Misschien herken je één of meerdere van deze signalen

    • Je menstruatie is onregelmatig of blijft soms maandenlang uit.
    • Je hebt hardnekkige acne, vooral rond je kaak en kin, die niet reageert op standaard huidverzorging.
    • Je merkt overbeharing op plekken zoals je kin, bovenlip, buik of borst.
    • Je verliest juist haar op je hoofd, terwijl je elders meer haargroei hebt.
    • Je merkt dat je makkelijker aankomt, vooral rond je buik en moeilijker afvalt dan vroeger.
    • Je hebt sterke cravings of energiedips die samenhangen met wat en wanneer je eet.
    • Je hebt via echo of bloedonderzoek de diagnose PCOS gekregen, of vermoedt dat dit bij jou speelt.
    • Je denkt aan kinderwens en vraagt je af wat PCOS daarvoor betekent.

    Wat is PCOS (PMOS) precies?

    PCOS staat voor polycysteus-ovariumsyndroom, ook wel PMOS genoemd om te benadrukken dat het meer is dan alleen "cystes op de eierstokken". Het is een hormonale aandoening waarbij de ovulatie onregelmatig verloopt of uitblijft, waardoor je menstruatiecyclus lang, onregelmatig of afwezig kan zijn. Kenmerkend is ook een verhoogd niveau van androgene hormonen, wat kan leiden tot acne, overbeharing en haaruitval op het hoofd.

    Bij een groot deel van de vrouwen met PCOS speelt insulineresistentie een belangrijke rol. Dat betekent dat je cellen minder goed reageren op insuline, waardoor je lichaam meer insuline aanmaakt om je bloedsuiker stabiel te houden. Die verhoogde insuline stimuleert op zijn beurt de aanmaak van androgene hormonen in de eierstokken, wat de cyclus- en huidklachten kan versterken. Dit verklaart waarom bloedsuiker en insuline zo’n grote rol spelen bij de begeleiding van PCOS, ook als je zelf niet "te zwaar" bent, want PCOS komt ook voor bij vrouwen met een gemiddeld of laag gewicht.

    PCOS is geen aandoening met één vaste uitingsvorm. De ene vrouw heeft vooral cyclusklachten, de andere vooral huid- en haarklachten en weer een ander merkt het vooral bij een kinderwens. Ook de mate waarin insulineresistentie, gewicht en ontsteking meespelen verschilt van vrouw tot vrouw. Dat is precies waarom een standaard aanpak, zoals "gewoon de pil nemen" of "gewoon afvallen", vaak niet aansluit bij wat jij nodig hebt.

    Wat kan er meespelen bij PCOS?

    PCOS uit zich bij iedere vrouw anders. Deze factoren neem ik vaak mee om te begrijpen wat er bij jou specifiek speelt.

    Insulineresistentie en bloedsuiker

    Bij veel vrouwen met PCOS reageren cellen minder goed op insuline, waardoor de insulinespiegel oploopt. Dit stimuleert de aanmaak van androgene hormonen en kan bijdragen aan cravings, energiedips en gewichtstoename, vooral rond de buik.

    Androgenen, huid en haar

    Verhoogde androgene hormonen kunnen leiden tot acne, overbeharing op plekken zoals kin en buik en haaruitval op het hoofd. Deze klachten samen vormen vaak een herkenbaar patroon bij PCOS.

    Onregelmatige of uitblijvende ovulatie

    Bij PCOS verloopt de ovulatie vaak onregelmatig of blijft die uit, wat leidt tot een lange, onvoorspelbare cyclus of het uitblijven van de menstruatie. Dit is relevant zowel voor je dagelijkse klachten als voor een eventuele kinderwens.

    Gewicht en ontsteking

    PCOS gaat vaak, maar niet altijd, gepaard met een grotere neiging tot gewichtstoename en een lichte, chronische ontstekingsstatus in het lichaam. Dit kan de insulineresistentie weer versterken, waardoor een neerwaartse spiraal kan ontstaan.

    Voeding, beweging en stress

    Voeding die bloedsuikerpieken beperkt, passende beweging en het managen van stress kunnen bij PCOS allemaal invloed hebben op insuline en daarmee op cyclus, huid en energie. Wat concreet werkt, verschilt per vrouw en per type PCOS.

    Verder kijken dan alleen je cyclus

    PCOS raakt meer dan alleen je menstruatie. Afhankelijk van jouw klachten kijk ik ook naar:

    • Je cyclus, ovulatiesignalen en menstruatiepatroon
    • Huid- en haarklachten zoals acne, overbeharing en haaruitval
    • Je bloedsuiker, insuline en energie door de dag heen
    • Gewicht en waar je lichaam vet opslaat
    • Kinderwens en wat PCOS daarvoor kan betekenen
    • Stemming, energie en stress in het dagelijks leven

    Waar we samen naar kijken

    Via uitgebreide intakeformulieren en een persoonlijke intake breng ik jouw cyclus, huid, haar en bloedsuiker in kaart. Met de CIRCLE-methode leggen we samen de puzzel van jouw specifieke vorm van PCOS, in plaats van één standaard PCOS-protocol

    • Je cyclusverloop, ovulatiesignalen en menstruatiepatroon
    • Je huid, haar en de plekken waar klachten zich uiten
    • Je voeding, bloedsuiker en insulinegevoeligheid
    • Je gewicht, beweegpatroon en energie
    • Kinderwens en hoe we daar samen naartoe kunnen werken

    Mijn verpleegkundige achtergrond helpt me om klachten en medische informatie goed te beoordelen. Vanuit mijn orthomoleculaire kennis kijk ik daarnaast naar de rol van voeding, voedingsstoffen en leefstijl.

    Waar het iets toevoegt, kan aanvullend laboratoriumonderzoek extra informatie geven. Die uitslagen neem ik mee in jouw begeleiding.

    Laboratoriumonderzoek vervangt onderzoek door een arts niet.

    Wil je weten wat er bij jou speelt?

    Tijdens een gratis kennismaking bespreken we jouw klachten en hulpvraag. Vanuit daar kijken we wat er nodig is om te begrijpen wat er in jouw lichaam speelt en welke begeleiding daarbij past.

    Waar nodig kan aanvullend laboratoriumonderzoek extra puzzelstukjes geven.

    Veelgestelde vragen over PCOS (PMOS)

    PMOS is een nieuwere term voor dezelfde aandoening als PCOS, polycysteus-ovariumsyndroom. De term PMOS wordt gebruikt om te benadrukken dat het gaat om een hormonale aandoening en niet alleen om "cystes" op de eierstokken, wat vaak verwarring geeft.

    Een onregelmatige menstruatie kan een signaal van PCOS zijn, maar is op zichzelf niet genoeg voor de diagnose. Voor de diagnose PCOS wordt meestal gekeken naar een combinatie van onregelmatige ovulatie, verhoogde androgenen en/of specifieke kenmerken op een echo.

    De diagnose PCOS wordt gesteld door een arts of gynaecoloog, op basis van onderzoek en bloedwaarden.

    Vermoed je PCOS, dan is het zinvol dit eerst medisch te laten beoordelen. Daarna kan ik je helpen om vanuit voeding en leefstijl met jouw specifieke klachten aan de slag te gaan.

    Ja, PCOS komt ook voor bij vrouwen met een gemiddeld of laag lichaamsgewicht. Dit wordt soms “lean PCOS” genoemd. Insulineresistentie kan ook bij een normaal gewicht een rol spelen.

    Dit betekent dat gewicht niet de enige of belangrijkste graadmeter is voor PCOS en dat "gewoon afvallen" als advies vaak niet passend is.

    In een traject kijken we naar jouw individuele situatie, inclusief bloedsuiker en insuline, ongeacht je gewicht.

    Ja, veel vrouwen met PCOS worden zwanger, al kan de onregelmatige of uitblijvende ovulatie het proces onvoorspelbaarder maken.

    Het begrijpen van jouw cyclus en het ondersteunen van een regelmatigere ovulatie, bijvoorbeeld via bloedsuikerregulatie, kan bij een kinderwens ondersteunend zijn.

    Heb je een kinderwens en PCOS, dan kijken we in een traject specifiek naar wat jouw cyclus en lichaam nodig hebben, eventueel naast een medisch fertiliteitstraject.

    Deze klachten hangen samen met verhoogde androgene hormonen, die bij PCOS vaker voorkomen. Androgenen stimuleren talgproductie en haargroei op bepaalde plekken, wat acne en overbeharing kan verklaren.

    De ernst van deze klachten verschilt sterk per vrouw en hangt ook samen met bloedsuiker, insuline en ontstekingsniveau.

    In mijn begeleiding kijken we naar wat jouw androgeenspiegel en insulinegevoeligheid beïnvloedt, zodat we gericht met huid en haar aan de slag kunnen.

    De pil kan cyclus-, huid- en haarklachten bij PCOS onderdrukken, maar pakt de onderliggende insulineresistentie of hormonale disbalans niet aan. Na het stoppen komen klachten vaak weer terug.

    Voor sommige vrouwen is de pil een bewuste, tijdelijke of langdurige keuze en dat is prima. Het is dan wel goed om te weten dat het de klachten maskeert.

    In mijn begeleiding kijk ik naar wat er via voeding en leefstijl mogelijk is, als aanvulling op of alternatief voor de pil, afhankelijk van wat bij jou past.

    Ja, voeding die bloedsuikerpieken beperkt en de insulinegevoeligheid ondersteunt, kan bij veel vrouwen met PCOS bijdragen aan een regelmatigere cyclus, minder huidklachten en meer stabiele energie.

    Dit betekent niet dat een streng dieet nodig is. Het gaat vaak om de opbouw van je maaltijden en het patroon door de dag heen. Daarnaast worden je hormonen deels aangemaakt vanuit vetten en eiwitten dus ook dit is belangrijk om op de juiste manier in te zetten.

    In een traject kijken we naar jouw huidige voedingspatroon en waar concreet winst te behalen is, passend bij jouw dagelijks leven.

    Goed om te weten

    De informatie op deze pagina is bedoeld om klachten te herkennen en vervangt geen diagnose, behandeling of controle door een arts. Bij ernstige, acute of aanhoudende klachten is het belangrijk om contact op te nemen met je huisarts of specialist.

    Ik help je daarnaast om met voeding en leefstijl gericht te werken aan de klachten waar je in het dagelijks leven tegenaan loopt