Danique Kwakman
    Danique Kwakman
    Terug naar hormonen en cyclus

    PMS en stemmingswisselingen

    Elke maand hetzelfde liedje: een week voor je menstruatie ben je opeens huilerig om een reclame op tv, hebben je borsten pijn bij elke beweging, kun je een zak chips zo leegeten en daarna het liefst nog een reep chocola. Je hebt moodwings, waardoor het thuis niet altijd gezellig is en zodra je menstruatie begint, zijn al je klachten weg.

    PMS, premenstrueel syndroom, is meer dan "een beetje chagrijnig zijn". Het kan je relaties, je werk en hoe je jezelf voor jezelf ervaart echt beïnvloeden. Dit is niet iets wat er zomaar bijhoort en het betekent niet dat je er niets aan kunt doen of dat je het maar moet accepteren.

    Ik begeleid vrouwen met PMS-klachten vanuit mijn achtergrond als orthomoleculair hormoon- en darmtherapeut en voormalig verpleegkundige. We kijken niet alleen naar wat er bij jou in de tweede helft van je cyclus gebeurt, maar naar het volledige plaatje en je gehele hormoonbalans. 

    Misschien herken je één of meerdere van deze signalen

    • In de week voor je menstruatie merk je dat je sneller huilt of geïrriteerd raakt dan normaal.
    • Je borsten voelen gevoelig of pijnlijk aan, soms al dagen voor je ongesteld wordt.
    • Je hebt sterke cravings naar zoet of zout, die je de rest van de maand niet zo hebt.
    • Je merkt dat je slaap slechter is of dat je vermoeider bent vlak voor je menstruatie.
    • Je hoofd voelt mistig of je concentratie is minder in de dagen voor je menstruatie.
    • Je hebt buikpijn, opgeblazen gevoel of hoofdpijn die steeds rond dezelfde cyclusfase terugkomt.
    • Je stemming klapt om zodra je menstruatie begint, alsof de spanning eraf valt.
    • Je vraagt je soms af of wat jij ervaart eigenlijk “normaal” PMS is of iets heftigers.

    Wat gebeurt er hormonaal bij PMS?

    PMS-klachten ontstaan in de luteale fase, de periode tussen je ovulatie en je menstruatie. In deze fase daalt progesteron geleidelijk en bij sommige vrouwen schommelt ook oestrogeen op een manier die klachten kan uitlokken. Het gaat hierbij niet per se om te hoge of te lage hormoonspiegels op zich, maar om hoe gevoelig jouw lichaam en hersenen reageren op die schommelingen.

    Progesteron heeft onder andere invloed op stoffen in je hersenen die met rust en stemming te maken hebben. Als progesteron daalt, kan dat effect wegvallen, wat kan bijdragen aan prikkelbaarheid, somberheid of huilerigheid. Ook cravings naar zoet of koolhydraatrijk eten in deze fase zijn deels hormonaal te verklaren. Je lichaam vraagt in de luteale fase vaak iets meer energie en bloedsuikerschommelingen kunnen klachten versterken.

    Bij een klein deel van de vrouwen zijn de stemmingsklachten in de luteale fase zo heftig dat ze het dagelijks functioneren duidelijk verstoren. Dit wordt PMDD genoemd, premenstruele dysfore stoornis en dat is een aandoening die medisch beoordeeld moet worden door de huisarts, omdat hier soms een andere aanpak nodig is dan bij "gewone" PMS-klachten.

    Wat kan er meespelen bij PMS?

    PMS-klachten hebben niet bij iedereen dezelfde oorzaak. Deze factoren komen vaak terug in het verhaal van vrouwen die ik begeleid.

    Progesteron en de luteale fase

    De dalende progesteronspiegel in de tweede helft van je cyclus speelt een centrale rol bij PMS-klachten zoals prikkelbaarheid, huilerigheid en gevoelige borsten. Hoe gevoelig jouw lichaam op deze daling reageert, verschilt per vrouw.

    Bloedsuiker en cravings

    In de luteale fase heeft je lichaam vaak iets meer energie nodig, wat cravings naar zoet of koolhydraatrijk eten kan verklaren. Grote bloedsuikerschommelingen kunnen stemmingsklachten en vermoeidheid tijdens PMS versterken.

    Stress en slaap

    Stress verhoogt de gevoeligheid voor hormonale schommelingen en slecht slapen maakt je prikkelbaarder en emotioneler. In een cyclus met veel stress zijn PMS-klachten dan ook vaak heftiger dan in een rustigere periode.

    Voedingsstoffen zoals magnesium en B-vitaminen

    Bepaalde voedingsstoffen, zoals magnesium en B-vitaminen, spelen een rol bij de aanmaak van stoffen in je hersenen die met stemming en ontspanning te maken hebben. Een tekort kan bijdragen aan heftigere PMS-klachten.

    PMDD, een heftigere variant

    Bij PMDD zijn de stemmingsklachten in de luteale fase zo intens dat ze het dagelijks functioneren duidelijk beperken, bijvoorbeeld met heftige somberheid, boosheid of angst. Dit vraagt om beoordeling door de huisarts.

    Verder kijken dan alleen “een week voor je menstruatie”

    PMS-klachten staan niet los van de rest van je cyclus en gezondheid. Afhankelijk van jouw situatie kijk ik ook naar:

    • Je stemming en energie gedurende je hele cyclus, niet alleen de luteale fase
    • Je bloedsuiker, cravings en voedingspatroon
    • Slaap en stressbelasting
    • Lichamelijke klachten zoals gevoelige borsten, hoofdpijn en een opgeblazen gevoel
    • Of klachten mogelijk passen bij PMDD en daarbij dus medisch beoordeeld moeten worden, naast mijn begeleiding rondom voeding en leefstijl.

    Waar we samen naar kijken

    Via uitgebreide intakeformulieren en een persoonlijke intake breng ik jouw klachten per cyclusfase, voeding en leefstijl in kaart. Met de CIRCLE-methode leggen we samen de puzzel achter jouw PMS, zodat we kijken naar wat er bij jou specifiek in de luteale fase gebeurt

    • Je klachten en stemming door je hele cyclus heen, met focus op de luteale fase
    • Je voeding, bloedsuiker en cravings
    • Je slaap, stress en herstel
    • Signalen die kunnen wijzen op PMDD en wanneer een huisartsbezoek passend is
    • Wat voor jou haalbaar is om klachten in de tweede cyclushelft te verminderen

    Mijn verpleegkundige achtergrond helpt me om klachten en medische informatie goed te beoordelen. Vanuit mijn orthomoleculaire kennis kijk ik daarnaast naar de rol van voeding, voedingsstoffen en leefstijl.

    Waar het iets toevoegt, kan aanvullend laboratoriumonderzoek extra informatie geven. Die uitslagen neem ik mee in jouw begeleiding.

    Laboratoriumonderzoek vervangt onderzoek door een arts niet.

    Wil je weten wat er bij jou speelt?

    Tijdens een gratis kennismaking bespreken we jouw klachten en hulpvraag. Vanuit daar kijken we wat er nodig is om te begrijpen wat er in jouw lichaam speelt en welke begeleiding daarbij past.

    Waar nodig kan aanvullend laboratoriumonderzoek extra puzzelstukjes geven.

    Veelgestelde vragen over PMS

    PMS omvat een breed scala aan lichamelijke en emotionele klachten in de week of twee weken voor je menstruatie, zoals gevoelige borsten, cravings, prikkelbaarheid en huilerigheid. PMDD, premenstruele dysfore stoornis, is een heftigere variant waarbij de stemmingsklachten het dagelijks functioneren duidelijk beperken.

    Bij PMDD kan er bijvoorbeeld sprake zijn van intense somberheid, woede of angst die duidelijk afwijkt van hoe je normaal bent.

    Vermoed je dat jouw klachten eerder bij PMDD passen, bespreek dit dan met je huisarts. Naast die begeleiding kan ik je ondersteunen wat betreft voeding en leefstijl op die klachten onder controle te krijgen. Dit geldt voor PMDD en PMS.

    In de luteale fase heeft je lichaam vaak iets meer energie nodig en kunnen bloedsuikerschommelingen sterker aanvoelen, wat cravings naar zoet of koolhydraatrijk eten kan verklaren.

    Dit is een normale hormonale reactie, maar grote bloedsuikerschommelingen kunnen stemmingsklachten en vermoeidheid wel versterken.

    In een traject kijken we naar je voedingspatroon door je cyclus heen, zodat je minder last hebt van pieken en dalen. Het zijn namelijk signalen van je lichaam waar je heel goed iets aan kunt doen door je voedingspatroon aan te passen.

    Ja, gevoelige of pijnlijke borsten in de dagen voor je menstruatie zijn een veelvoorkomende PMS-klacht en hangen samen met de hormonale veranderingen in de luteale fase.

    Bij een disbalans tussen de oestrogeen en progesteron kunnen je borsten pijnlijk aan gaan voelen. 

    In een traject kijken we naar het patroon van jouw klachten en de balans tussen de verschillende hormonen.

    Voeding en bloedsuikerregulatie kunnen bij veel vrouwen bijdragen aan minder heftige PMS-klachten, doordat ze de hormonale schommelingen in de luteale fase mede beïnvloeden.

    Het is van groot belang om te kijken naar de balans tussen de verschillende hormonen om je PMS onder controle te krijgen. Met bepaalde voedingsmiddelen kun je je progesteron boosten om de aanmaak te verbeteren en zo je PMS klachten te verminderen. 

    In een traject kijken we naar jouw voeding gedurende de cyclus en wat daarin voor jou haalbare aanpassingen zijn.

    Ja, veel vrouwen merken dat de spanning en prikkelbaarheid van de PMS-week wegvallen zodra de menstruatie begint. Dit hangt samen met de veranderende hormoonspiegels op dat moment.

    Dit patroon, klachten die duidelijk beginnen na de ovulatie en verdwijnen bij de menstruatie, is juist een herkenbaar kenmerk van PMS.

    In een traject kijken we naar dit patroon om te bepalen wat er in jouw luteale fase speelt en waar ruimte is voor verbetering.

    De pil kan bij sommige vrouwen PMS-klachten verminderen doordat de hormonale schommelingen worden onderdrukt, maar het is geen structurele oplossing en werkt niet bij iedereen.

    Ook onderdrukt de pil de klachten zonder de onderliggende gevoeligheid aan te pakken.

    In mijn begeleiding kijk ik naar wat er via voeding en leefstijl mogelijk is, als aanvulling op of alternatief voor hormonale anticonceptie, afhankelijk van jouw wensen.

    Als je stemmingsklachten zo heftig zijn dat ze je dagelijks functioneren, relaties of werk duidelijk verstoren, is het belangrijk dit met je huisarts te bespreken, ook om PMDD uit te sluiten of te bevestigen.

    Ook bij hevige lichamelijke klachten die niet overeenkomen met “gewone” PMS is medische beoordeling zinvol.

    Voor de bredere PMS-klachten die de meeste vrouwen ervaren, kan ik je begeleiden vanuit voeding, bloedsuiker en leefstijl.

    Goed om te weten

    De informatie op deze pagina is bedoeld om klachten te herkennen en vervangt geen diagnose, behandeling of controle door een arts. Bij ernstige, acute of aanhoudende klachten is het belangrijk om contact op te nemen met je huisarts of specialist.

    Ik help je daarnaast om met voeding en leefstijl gericht te werken aan de klachten waar je in het dagelijks leven tegenaan loopt